Nỗi buồn mang tên Tân Cương - Nguyễn Trang Nhung

Nỗi buồn mang tên Tân Cương

Nguyễn Trang Nhung
2018-11-23

Tân Cương là một vùng lãnh thổ tự trị của Trung Quốc với gần 22 triệu người, trong đó có khoảng 11 triệu người Duy Ngô Nhĩ. Sắc tộc thiểu số Hồi giáo này đang chịu đựng nỗi thống khổ của việc bị giám sát và đàn áp thô bạo bởi "bộ máy an ninh tổng lực" của chính quyền trung ương.

Kể từ sau các cuộc biểu tình bạo động của người Duy Ngô Nhĩ vào năm 2009, chính quyền Trung Quốc đã tăng cường các chính sách an ninh nhằm vào họ một cách quy mô. Trong vòng một thập kỷ, ngân sách dành cho an ninh đã tăng gấp 10, đạt đến hơn 9 tỷ đô-la vào năm 2017.[1] Riêng từ năm 2016 đến năm 2017, ngân sách đã tăng lên 92%.[2] Một phần của ngân sách tăng thêm này được dùng để tuyển dụng khoảng 100 ngàn vị trí an ninh mới.[3]

Cho đến nay, khoảng 7 ngàn đồn công an được thiết lập để giám sát người dân khu tự trị.[4] Cùng với đó, các phương tiện công nghệ, kể cả các phương tiện công nghệ cao như camera công cộng, thiết bị bay không người lái cũng được dùng đến. Các thông tin của người dân như dữ liệu smartphone, đường nét gương mặt đều bị nhận diện bởi công nghệ.[5] Riêng mẫu ADN, dấu vân tay, mống mắt, nhóm máu được thu thập thông qua chương trình khám sức khỏe miễn phí kể từ năm 2016.[6]

Theo cách nói của báo giới, Tân Cương đối với Trung Quốc là một phòng thí nghiệm khổng lồ về giám sát điện tử, để từ đó các công cụ giám sát sẽ được nhân rộng đến các vùng khác ở trong nước, thậm chí, ra ngoài biên giới quốc gia.

Ngoài các công cụ trên, một công cụ khác là các trại cải tạo. Theo BBC, có ít nhất 44 trại cải tạo đã được chính quyền trung ương mở ra để giam giữ những người Duy Ngô Nhĩ[7] "ly khai", "cực đoan tôn giáo" và "khủng bố". Đối tượng tiềm năng nhất cho các trại cải tạo là những người Duy Ngô Nhĩ sinh từ năm 1980, vì đây là thành phần "bạo lực" và "không đáng tin cậy", theo cách nhìn của chính quyền Trung Quốc.[8]

Theo Adrian Zenz, một nhà nghiên cứu tại Đức, hàng trăm ngàn người Duy Ngô Nhĩ bị giam giữ tại các trại cải tạo.[9] Nhiều hãng thông tấn trên thế giới thậm chí đưa ra con số khiếp đảm hơn – gần hoặc hơn 1 triệu.[10]

Khi bị giam giữ trong trong các trại cải tạo, một người may mắn thì được thả sau nhiều tuần, kém may mắn hơn thì được thả sau nhiều tháng hay nhiều năm, và bi kịch nhất là biến mất vĩnh viễn. Các tù nhân bị đối xử thô bạo, với các điều kiện nghèo nàn về thực phẩm, vệ sinh và y tế.[11] Gần như tất cả người Duy Ngô Nhĩ ở nước ngoài đều có các thành viên trong gia đình bị giam giữ tại các trại cải tạo ở Tân Cương.[12]

Đồn công an, công nghệ cao, trại cải tạo không phải là toàn bộ công cụ. Tinh vi hơn, Trung Quốc còn thi hành các chính sách xóa bỏ văn hóa của người Duy Ngô Nhĩ. Theo lời ông Dolkun Isa, chủ tịch Hội Người Duy Ngô Nhĩ Thế giới, từ năm 2017, Trung Quốc tăng cường cấm đoán nhiều hoạt động tôn giáo ở Tân Cương, như ngăn cản nhân viên công vụ hành lễ tại nhà thờ, buộc mọi người ăn thịt heo, uống rượu trong tháng ăn chay của người Hồi giáo.[13]

Thêm vào đó, Trung Quốc còn buộc người Duy Ngô Nhĩ thực hành văn hóa của người Hán. Từ ngày 1/4/2017, chính quyền trung ương thực hiện chính sách "trừ khử cực đoan" mà thực chất là chính sách "Trung Quốc hóa", bao gồm việc buộc người Duy Ngô Nhĩ trong các trại cải tạo học tiếng Trung Quốc, hát Hồng ca Trung Quốc, đặt lại tên theo kiểu Trung Quốc, và cảm ơn Đảng Cộng sản Trung Quốc trước khi ăn.[14]

Đầu năm 2018, người thiểu số bản địa còn bị buộc đón tiếp các quan chức Trung Quốc đến nhà mình sống chung để "được" các quan chức này giám sát và tuyền truyền chính trị. Kết quả đến nay là hơn 1 triệu quan chức Trung Quốc đã đến sống chung với các gia đình nông thôn ở miền nam Tân Cương.[15]

Đỉnh cao của sự trấn áp là mổ cướp nội tạng. Theo một báo cáo của cựu nghị viên David Kilgour (Canada), luật sư nhân quyền David Matas (Canada) và nhà báo Ethan Gutmann (Mỹ), một trong các nhóm nạn nhân của mổ cướp nội tạng tại Trung Quốc là người Duy Ngô Nhĩ.[16] Không rõ lượng người Duy Ngô Nhĩ bị mổ cướp nội tạng là bao nhiêu, song cũng như các học viên Pháp Luân Công, những ai bặt vô âm tín đều có thể đã là nạn nhân của cách thức chết chóc này.

Nhìn tổng thể, bức tranh Tân Cương thật buồn thảm, đen tối và chẳng có mấy hi vọng vào tương lai, khi một nửa dân số của nó là người Duy Ngô Nhĩ mất tự do và bị tẩy não. Cứ như vậy, chẳng bao lâu nữa, Tân Cương sẽ không còn những người Duy Ngô Nhĩ thứ thiệt, mà chỉ còn những người Ngô Duy Nhĩ vong thân, những người bị đánh cắp hết căn cước và không còn biết được đâu là nguồn gốc thực sự mà mình thuộc về.

Chú thích:

[1] Security spending ramped up in China’s restive Xinjiang region
https://www.ft.com/content/aa4465aa-2349-11e8-ae48-60d3531b7d11

[2] Như [1]

[3] Beijing is spending its way to 'an experiment of what is possible' to police Xinjiang’s Uyghurs
https://www.theglobeandmail.com/news/world/beijing-increases-presence-ov...

[4] Như [3]

[5] From laboratory in far west, China's surveillance state spreads quietly
https://www.reuters.com/article/us-china-monitoring-insight/from-laborat...

[6] China: minority region collects DNA from millions
https://www.hrw.org/news/2017/12/13/china-minority-region-collects-dna-m...

[7] China’s hidden camps
https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-sh/China_hidden_camps

[8] Xinjiang authorities targeting Uyghurs under 40 for re-education camps
https://www.rfa.org/english/news/uyghur/1980-03222018155500.html

[9] China security spending surges in Xinjiang despite camp denials
https://www.aljazeera.com/news/2018/11/china-security-spending-surges-xi...

[10] Chẳng hạn như BBC (xem chú thích 7)

[11] Young Uyghur woman dies in detention in Xinjiang political ‘re-education camp’
https://www.rfa.org/english/news/uyghur/death-09252018174834.html

[12] China's war on islam: Dolkun Isa escaped Xinjiang and Interpol to defend Uyghur existence
https://www.albawaba.com/news/chinas-war-islam-dolkun-isa-escaped-xinjia...

[13] Trung Quốc tiếp tục ‘hành hạ’ Tân Cương bằng những yêu sách mới
https://www.dkn.tv/the-gioi/trung-quoc-tiep-tuc-hanh-ha-tan-cuong-bang-n...

[14][15] Như [13]

[16] Report: China still harvesting organs from prisoners at a massive scale
https://edition.cnn.com/2016/06/23/asia/china-organ-harvesting/index.html

https://www.rfa.org/vietnamese/news/blog/xinjiang-plight-11232018082718.html

Tin Bàu Cử Cập Nhật (Tin Vắn Trong Tuần Oct.24, 2018)-Vũ Linh

TIN BẦU CỬ CẬP NHẬT

Vũ Linh

Cuộc bầu cử giữa mùa vừa qua cho đến nay vẫn chưa đếm phiếu xong hết, tuy phần lớn đã ngã ngũ.

Tin vui đầu tiên cho đảng CH là tại Georgia, cuối cùng thì ông ứng cử viên CH, Brian Kemp đã chính thức thắng cử chức thống đốc tiểu bang với đa số khoảng 60.000 phiếu, tuy bà DC Stacey Abrams vẫn ngoan cố không chịu bỏ cuộc, bây giờ đòi thưa kiện toàn thể tổ chức bầu bán của tiểu bang, mà bà cho là đã không công bằng.

Tin vui thứ nhì cho CH là ông CH Ron DeSantis đã đắc cử thống đốc Florida, trong khi một ông CH khác, Rick Scott đã thắng cử thượng nghị sĩ. CH chiếm được cả hai ghế, đúng như kết quả bầu cử sơ khởi ngay hôm sau ngày bầu bán. Các cuộc kiểm phiếu rình ràng, với cả ngàn tình nguyện viên đếm phiếu và vài chục luật sư tranh cãi nhau cả chục ngày về đủ thứ thủ tục hành chánh và pháp lý, tốn không biết bao nhiêu triệu đô,  đã không thay đổi được kết quả cuối cùng, mắc dù đã giúp tăng số phiếu của DC. Đây là lầu đầu tiên từ mấy chục năm qua, Florida đã có thống đốc và cả hai thượng nghị sĩ đều thuộc đảng CH hết. (TNS kia là ông Marco Rubio, đã từng ra tranh cử tổng thống năm 2016).

Một viễn ảnh không tốt lắm cho DC cho năm 2020 khi Florida luôn luôn là một tiểu bang then chốt nhất. Thứ nhất, cử tri Florida có vẻ đã nghiêng về phiá TT Trump, bầu cho cả hai người đã được TT Trump tích cực vận động trong khi hai người được TT Obama vận động đều lọt đài. Thứ nhì, đảng CH, qua thống đốc và hai thượng nghị sĩ, sẽ kiểm soát việc vận động tranh cử cũng như kiểm soát cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội năm 2020.

Hai chiến thắng trên là đại thắng cho đảng CH, mà cũng là đại thắng cho TT Trump và đại bại cho TT Obama.

Nhưng DC cũng có tin vui tuy nhỏ hơn. Đó là tin DC đã hoàn toàn chiếm quận Cam, thành đồng cuối cùng của CH trong vùng đông dân cư của Cali. Tất cả các ứng cử viên dân biểu của CH đã thất bại trong quận Cam, kể cả ông DB Rohrabacher khá quen thuộc với cộng đồng tỵ nạn Bolsa. Tuy dân tỵ nạn Việt ủng hộ mạnh TT Trump, nhưng vì số dân quá ít cũng như số người chịu khó đi bầu còn ít hơn nữa, nên phe CH đã không đỡ nổi ‘làn sóng xanh’ của DC qua khối cử tri gốc La-Tinh. Ngay cả bà CH Young Kim cũng không kiếm đủ phiếu của dân gốc Hàn nên thua ông DC Cisnero gốc Mễ. Đảng CH tuy vẫn giữ một phần đất lớn của Cali, nhưng đã hoàn toàn bị khống chế ở cấ tiểu bang cũng như liên bang.

CH mất quận Cam dù sao cũng không quan trọng lắm, vì trong các cuộc bầu liên bang, Cali bỏ phiếu cho DC tới gần 2/3, tiếng nói một quận Cam không nghiã lý gì.

Tiểu bang Cali coi như chia rõ thành hai: phiá đông xa lộ 5 đi từ Los Angeles lên San Francisco, đất ít dân, toàn là trại chăn bò, là đất của CH, phiá tây gồm tất cả các thành phố lớn, từ Sacramento qua San Francisco, San Jose xuống tới Los Angeles và San Diego, là thành trì DC.

GIA CANG XÀO XÁO

Sau khi đảng DC chiếm được Hạ Viện, thì vấn đề đặt ra là ai sẽ lãnh đạo khối DC, sẽ làm Chủ Tịch Hạ Viện. Đây là trách nhiệm có thể nói vĩ đại, vì xếp hạng thứ hai trong danh sách kế nhiệm tổng thống, chỉ sau phó tổng thống thôi. Nghiã là chẳng may có đại họa gì xẩy ra cho cả tổng thống lẫn phó tổng thống, thì chủ tịch Hạ Viện sẽ là tổng thống. Bà dân biểu Nancy Pelosi của San Francisco trước đây đã là chủ tịch Hạ Viện khi DC còn nắm thế đa số trong những năm đầu của TT Obama. Bây giờ, bà đương nhiên tự coi như sẽ lấy lại chức cũ.

Tuy nhiên mọi chuyện không giản dị như vậy. Bà Pelosi là một trong những chính khách DC bị tai tiếng, mất uy tín nhất trong hàng ngũ lãnh đạo đảng DC. Chẳng những bà quá lớn tuổi, năm nay đã 78 tuổi, mà lại còn có quan điểm thiên tả nặng, khó có thể tạo đoàn kết trong nội bộ đảng DC khi hầu hết các dân biểu DC của các tiểu bang miền Nam đều có khuynh hướng bảo thủ, cũng như khó thoả hiệp với phe CH và TT Trump để có thể làm được chuyện gì.

Điều lạ là những dân biểu ký thư chống bà Pelosi không phải thuộc khối bảo thủ Blue Dog Democrats, là lại là những dân biểu của vài tiểu bang cấp tiến như bà Linda Sanchez của Cali, Seth Moulton của Massachusetts,...

Trong khi các dân biểu DC thuộc các nhóm cực tả đã kêu gọi ủng hộ bà Pelosi.

Tin mới nhất cho biết 16 dân biểu DC đã ký thư ngỏ chống việc bà Pelosi lãnh đạo đảng DC, trong khi 5 dân biểu DC khác ủng hộ việc này tuy không ký tuyên ngôn.

Tương lai của bà Pelosi có vẻ lung lay mạnh. Kết quả bầu cử mới nhất cho thấy đảng DC đang nắm thế đa số 232 ghế, hơn thế đa số 218 ghế (50%), có 14 ghế. Nếu tất cả phe CH chống bà và 21 dân biểu DC trên cũng chống bà luôn thì bà khó hy vọng đắc cử chủ tịch Hạ Viện. Trong trường hợp này, chưa biết ai sẽ được tín nhiệm vì khối DC thật sự như... rắn không đầu.

Chuyện đáng nói khác: TT Trump đã lên tiếng ‘ủng hộ’ bà Pelosi vào chức chủ tịch Hạ Viện và còn hứa thêm ‘sẽ giúp’. Đây hình như là viên kẹo độc bọc đường mà TT Trump tặng cho bà Pelosi. Một mặt, ông hiểu rất rõ bà Pelosi là nhân vật sẽ gây tranh cãi mạnh trong nội bộ đảng DC, cho phe ta đấm đá nhau, ngư ông thủ lợi. Mặt khác sau này, nếu bà Pelosi nhắm mắt đánh ông thì TT Trump sẽ có thể phân bua đây là DC cố tình khiêu chiến chứ tôi rất muốn ‘hòa hợp hòa giải’ với bà để hai đảng bắt tay nhau phục vụ đất nước, tôi đã ủng hộ bà ấy mà!

Cũng trong câu chuyện ‘xào xáo gia cang’, nhiều tiếng nói DC đã lo ngại cho sức khoẻ của hai thẩm phán cấp tiến trong Tối Cao Pháp Viện là bà Ruth Ginsburg (85 tuổi) và ông Stephen Breyer (80 tuổi), để rồi chỉ trích hai vị này đã ích kỷ, không chịu từ chức dưới thời TT Obama để ông này có dịp bổ nhiệm hai người trẻ hơn thay thế. Bây giờ, họ đã giúp cho TT Trump có cơ hội bổ thiệm thêm thẩm phán bảo thủ.

Việc tố cáo này bây giờ nghe thì có vẻ có lý, nhưng thực tế là trước đây, chẳng có bao nhiêu người nghĩ bà Hillary sẽ thất cử, do đó, chẳng có lý do gì hai vị thẩm phán cấp tiến này phải từ chức sớm.

ĐOÀN DI DÂN TRUNG MỸ TỚI BIÊN GIỚI

Khoảng 2.000 di dân đầu tiên đã tới biên giới Mễ-Mỹ, và đã cắm trại tại thành phố Tijuana, sát biên giới. Mặt khác bộ Quốc Phòng Mỹ đã gửi hơn 6.000 quân nhân tới vùng biên giới.

Một vài anh liều mạng đã leo rào biên giới gần Sao Diego băng vào đất Mỹ, tuy không ai cản ngay lúc đó, nhưng sau đó đã bị bắt lại hết. Giới chức Mỹ đã bắt đầu nhận đơn xin tỵ nạn, đồng thời cảnh giác tất cả những người tự ý chạy qua biên giới bất hợp pháp sẽ tự động bị bác đơn xin tỵ nạn ngay lập tức. Người ta ước lượng Mỹ đang nhận khoảng 100 đơn mỗi ngày. Nhận đơn chưa có nghiã là đã được nhận vào Mỹ, mà chỉ có nghiã là đơn xin tỵ nạn đã được nhận và sẽ phải chờ tòa án di dân phán quyết. Hiện nay đang có hơn 700.000 đơn chưa giải quyết. Theo các chuyên gia, phải cần vài năm mới giải quyết số đơn tồn đọng, chưa kể những đơn xin mới. Chính quyền Trump đã gia tăng số quan tòa cho các tòa án di dân, nhưng vẫn không thể nào đáp ứng nhu cầu của gần cả triệu người đang chờ án quyết.

Một nhóm thứ nhì gồm hơn 3.000 người cũng được dự đoán sẽ tới Tijuana trong ít ngày tới. Báo chí ước tính sẽ có ít nhất 10.000 người. Các viên chức Tijuana đã phản đối tới tấp việc chính quyền Mễ cho khối dân này tới Tijuana. Thị trưởng Tijuana đã gọi đám này là cơn đại hồng thủy tsunami. Ông khiếu nại thành phố không thể nào có khả năng tài chánh hay phương tiện vật chất như nhà cửa, thực phẩm, thuốc men,... để nuôi mấy ngàn người này không biết trong bao lâu, có thể vài năm không chừng. Ngay cả dân địa phương Tijuana cũng đã có mấy trăm người xuống đường chống nhóm di dân, gọi họ là “quân xâm lược”, đòi đuổi họ đi. Hầu hết đám di dân này là dân Honduras, tràn vào Guatemala rồi vào Mễ bất hợp pháp theo sau một đám thanh niên mở đường bằng cách tấn công cảnh sát biên giới Mễ-Guatemala bằng gậy gộc và liệng đá.

Đây là vấn đề khá rắc rối: luật Mễ không cho phép những di dân nước ngoài sống ở Mễ trong khi xin tỵ nạn tại một quốc gia khác. Tức là đám lữ hành di dân đó trên nguyên tắc không được sống ở Mễ quá lâu trong khi chờ đợi được nhận vào Mỹ. Trong khi đó, chỉ những người được nhận tạm trú trong khi chờ quyết định của tòa di trú mới được nhập cảnh hợp lệ vào Mỹ. Chưa ai rõ chuyện này sẽ được giải quyết ra sao.

Đại sứ Honduras tại Mễ cho biết chính quyền Honduras đang cố tìm cách mang họ về xứ và cho đến nay gần 2.000 người đã trở về Honduras.

TT Trump đã lên tiếng cho biết chính sách “Bắt rồi Thả” của TT Obama sẽ được thay thế bằng “Bắt rồi Nhốt”. Ông khẳng định đám di dân này không được hoan nghênh và nên trở về xứ. Ông cũng hăm dọa nếu Mễ không có biện pháp thích nghi, ông sẽ ra lệnh đóng cửa biên giới.

Về chuyện di dân, đúng như Diễn Đàn này đã tiên đoán tuần trước, quyết định của TT Trump không cứu xét đơn xin tỵ nạn của di dân lậu, đã bị kiện và một quan tòa cấp tiến San Francisco do TT Obama bổ nhiệm dĩ nhiên đã chặn lại rồi. Có những chuyện không bao giờ thay đổi, chẳng cần Trạng Trình tái sinh cũng biết được trước.

Tin lạ: nhóm di dân từ trước đến giờ xin tỵ nạn, cầu cứu vì bị đe dọa bởi nạn bạo lực vừa do băng đảng ma tuý gây ra, vừa do mấy ông chồng vũ phu gây ra. Đây là lý do tương đối chính đáng, đã được chính phủ Mỹ chấp nhận cho vào Mỹ tỵ nạn. Nhưng gần đây, bị lạm dụng quá nhiều nên các quan tòa Mỹ dè đặt hơn. Các anh ‘lái buôn’ dân tỵ nạn, làm môi giới nhận tiền giúp họ tới hay băng lậu qua biên giới Mỹ, cũng như ‘cố vấn’ cho họ cách thuyết phục các quan tòa di trú Mỹ, bây giờ đã phát minh ra một lý do mới: đó là dân tỵ nạn tự nhận mình đồng tính hay chuyển giới gì đó, bị kỳ thị tại xứ chậm tiến của họ, nên muốn tỵ nạn tại xứ văn minh cởi mở Mỹ khi bênh vực và bảo vệ những người đồng tính và chuyển giới  đã trở thành xu hướng hợp thời trang mới trong phải đạo chính trị Mỹ.

TT TRUMP NÓI CHUYỆN VỀ NHÂN SỰ

Trong một cuộc phỏng vấn với nhà báo Chris Wallace của đài Fox News, TT Trump đã nói sơ qua về vấn đề nhân sự cao cấp trong nội các Trump.

Nói về việc bổ nhiệm ông Matthew Whitaker xử lý bộ Tư Pháp, ông cho biết ông rất  tôn trọng kinh nghiệm của ông này và đã bổ nhiệm ông mà không biết trong quá khứ, ông Whitaker đã công kích công tố Mueller. TT Trump cho biết ông sẽ không can dự nếu ông Whitaker có bất cứ quyết định nào về công tố Mueller.

Trong vấn đề này, TT Trump cho biết ông đã trả lời tất cả các câu hỏi của công tố Mueller nộp cho ông, tuy ông không cho biết gì về nội dung. Cho đến nay, vẫn chưa ai rõ TT Trump sẽ trực diện trả lời cuộc thẩm vấn của công tố Mueller hay không. Bây giờ, cuộc bầu cử đã qua, công tố Mueller đang bị áp lực mạnh phải chấm dứt cuộc điều tra và công bố kết quả, chứ không thể tiếp tục kéo dài lê thê bất tận như từ hơn hai năm qua. Mặt khác, công tố Mueller cũng cho biết việc bổ nhiệm ông Whitaker không có ảnh hưởng gì đến việc điều tra của ông. Một nhóm nghị sĩ DC đang hô hào ra luật ‘bảo vệ’ công tố Mueller, không cho TT Trump đụng đến ông ta. Chuyện lạ, mang tính màu mè chính trị nặng. Thứ nhất CH vẫn còn kiểm soát Thượng Viện. Thứ nhì có luật gì thì cũng phải có chữ ký của tổng thống thì mới thành luật được, không ai nghĩ TT Trump sẽ ký cái luật này, nếu có.

Trả lời câu hỏi về sự ra đi của bà Nielsen, bộ trưởng An Ninh Lãnh Thổ, TT Trump cho biết ông rất thích bà và rất tôn trọng bà, nhưng bà cần phải mạnh tay hơn trước mối đe dọa của di dân bất hợp pháp. Nếu bà mạnh tay hơn thì sẽ không có nhu cầu thay thế bà. Về ông chánh văn phòng, tướng Kelly, TT Trump cho biết ông Kelly rất có khả năng, đã rất giỏi và giúp tổng thống rất nhiều, nhưng cũng có những điểm yếu. Cho đến nay, TT Trump chưa có quyết định gì, nhưng dù sao thì ông Kelly cũng sẽ ra đi, làm việc khác, có thể cuối nhiệm kỳ của TT Trump, có thể sớm hơn. Về việc bà Mira, phụ tá Cố Vấn An Ninh, tranh cãi với bà đệ nhất phu nhân, TT Trump cho biết ông thấy bà này rất tốt, rất được việc, nhưng không khéo về ngoại giao nên sẽ thuyên chuyển vào việc thích hợp hơn.

Tất cả những câu trả lời của TT Trump hiển nhiên, ai muốn hiểu sao cũng được. Bảo đảm sẽ giúp cho TTDC tiếp tục tung hỏa mù, tạo chia rẽ trong nội các Trump. TT Trump rõ ràng là chẳng cần để ý đến những cái tin hỏa mù này.

VẪN CHUYỆN NHÂN SỰ

Ba thượng nghị sĩ DC đã đưa đơn kiện TT Trump vi phạm hiến pháp khi bổ nhiệm ông Whitaker xử lý bộ Tư Pháp sau khi bộ trưởng Jeff Sessions từ chức.

Đó là các nghị sĩ Richard Blumenthal của Connecticut, Mazie Hirono của Hawaii, và Sheldon Whitehouse của Rhode Island. Cả ba đều là thành viên của Ủy Ban Tư Pháp, đã từng kịch liệt đả kích TP Kavanaugh khi ông này bị lôi ra điều trần lần thứ hai.

Ba vị này tố TT Trump vi phạm Hiến Pháp vì đã bổ nhiệm và trao quyền cho ông Whitaker mà không qua sự phê chuẩn của Thượng Viện. Họ cho rằng đúng ra, TT Trump phải trao quyền xử lý cho thứ trưởng Rosenstein là người đã được Thượng Viện phê chuẩn. Luật sư của bộ Tư Pháp trong khi đó đã công bố ý kiến chính thức của bộ là việc bổ nhiệm xử lý hoàn toàn thuộc thẩm quyền của tổng thống. Chiếu theo luật lệ hành chánh, Federal Vacancies Reform Act, tổng thống có quyền bổ nhiệm các viên chức xử lý, có tính cách tạm thời mà không cần Thượng Viện phê chuẩn, cho tới tối đa 210 ngày (có thể hơn trong khi chờ đợi Thượng Viện phê chuẩn người mới). Theo các luật sư, đây là việc đã xẩy ra thường xuyên trong lịch sử Mỹ, dưới tất cả các tổng thống DC cũng như CH, không phải là lần đầu tiên.

THỊ TRƯỜNG MẤT NIỀM TIN

Thị trường chứng khoán như ta biết, không phải ghi nhận hiện trạng kinh tế, mà là chỉ dấu về tương lai kinh tế. Đây là chỉ dấu đo lường xem các doanh gia nghĩ sao về tình hình kinh tế trong tương lai, kinh doanh sẽ biến chuyển như thế nào trong tương lai. Mua hay bán cổ phiếu phần lớn là quyết định đầu cơ vào tương lai.

Ngay sau khi có tin ông Trump đắc cử, chỉ số Dow Jones đã tăng vùn vụt ngay lập tức, mặc dù ông ta chưa tuyên thệ nhậm chức. Đó là vì các doanh gia tin tưởng TT Trump sẽ thành công với chính sách kinh tế đặt trọng tâm vào việc phát triển qua giảm thuế, chứ không còn là chính sách kinh tế lo tái phân phối lợi tức của TT Obama, bất kể kinh tế trì trệ hay thất nghiệp cao. Ở đây, phải nói ngay, những người tiếp tục lải nhải kinh tế Trump chỉ là sự nối tiếp của kinh tế Obama và TT Obama mới chính là người đã phục hồi kinh tế mang lại những thành quả hiện nay cho TT Trump, chỉ là những con vẹt lập lại những câu vỗ ngực của TT Obama mà chẳng hiểu gì về kinh tế nhập môn.

Từ ngày bầu cử tháng 11/2016, chỉ số Dow Jones đã bay bổng từ 18.000 điểm lên tới 27.000 điểm hai năm sau, tăng khoảng 45%, một con số phản ảnh một sự lạc quan tếu, khá vô lý mà không thực tế, tạo nhiều lo lắng hơn là vui mừng cho các nhà làm kế hoạch kinh tế cho cả nước, vì sợ lạm phát. Chỉ vì các nhà kinh doanh nhất tề tin tưởng vào chính sách kinh tế của TT Trump sẽ đại thành công trong tương lai.

Trước ngày bầu cử vừa qua, diễn đàn đã ‘chẩn bệnh’ và tiên đoán nếu Hạ Viện lọt vào tay phe DC, thị trường sẽ tuột dốc lại rất nhanh. Một ngày sau bầu cử, Dow Jones tăng vọt ngay hơn 600 điểm, đưa đến việc vài độc giả cho rằng kẻ này đoán mò trật lất.

Thật ra, kẻ này không đoán trật. Chỉ số Dow Jones một ngày sau bầu cử đã tăng mạnh vì kết quả bầu cử khi đó chưa đầy đủ, cho thấy CH thắng lớn tại Thượng Viện, chiếm thêm bốn ghế mà chỉ thua có một, trong khi tại Hạ Viện, DC thắng khá yếu, chỉ chiếm được hơn 25 ghế. Các doanh gia ngay khi đó tin tưởng TT Trump vẫn còn dư thừa khả năng tiếp tục chính sách kinh tế của ông.

Nhưng trong những ngày sau đó, kết quả đếm phiếu cho thấy CH thắng tại Thượng Viện ít hơn, trong khi thua nặng hơn nhiều tại Hạ Viện, có thể mất tới 40 ghế. TT Trump có thể sẽ gặp khó khăn lớn. Từ đó, niềm tin của các doanh gia giảm mạnh. Một ngày sau bầu cử, Dow Jones vọt lên tới gần 26.200 điểm, bây giờ đã liên tục rớt mạnh, tới trước ngày 23/11, đã xuống tới khoảng 24.200, tức là rớt 2.000 điểm, hay 7,5% trong hai tuần.

Trong tương lai, khi DC bắt đầu nhậm chức, tung ra hàng loạt điều tra đủ chuyện, ngăn cản các biện pháp kinh tế, nhất là ngoại thương và thuế vụ, thị trường nếu không rớt mạnh thì cũng chao đảo, bất ổn dài dài.

Các cụ tỵ nạn bị bệnh dị ứng Trump khoan vui mừng cho rằng Trump bị vỡ đầu. Gia tài của TT Trump toàn là địa ốc, nhà cửa, cao ốc, ... chẳng bị ảnh hưởng gì bởi Dow Jones hết. Trái lại thị trường chứng khoán bất ổn, mấy ông nhà giàu đi mua nhà đất cho chắc ăn, TT Trump lời to. Nhưng các chỉ số rớt là các cụ mất tiền đấy. Tất cả tiền già, tiền hưu, tiền 401K gì gì đó đều được đầu tư vào thị trường chứng khoán đó.

Một cụ tỵ nạn bị bệnh dị ứng Trump viết bài miả mai “chứng khoán Mỹ cũng rớt như bên Trung Cộng”, hàm ý chính sách tăng thuế quan của TT Trump trên hàng nhập từ Trung Cộng cũng đang gây thiệt hại lớn cho thị trường tài chánh Mỹ.

Thưa cụ, sau những vụ tăng thuế quan, thị trường chứng khoán TC đã rớt khoảng 30% (1/3), tương đương với 9.000 điểm của Dow Jones. Trong khi đó, Dow Jones từ ngày ông Trump được bầu đã tăng liên tục. Trong một năm qua, trong thời gian những biện pháp tăng thuế quan hàng TC được loan báo thì Dow Jones cũng vẫn tăng không ngừng, đạt được đỉnh gần 27.000 điểm một tuần trước ngày bầu giữa mùa vừa qua. Hai tuần qua, sau tin DC chiếm Hạ Viện, Dow Jones mới rớt mạnh, nhưng vẫn còn tăng hơn 6.000 điểm, hay xấp xỉ 35% so với ngày bầu cử năm 2016.

Diễn giải cho cụ này hiểu: Dow Jones vẫn leo thang sau khi Mỹ tăng thuế quan hàng TC, chỉ bắt đầu rớt mạnh sau khi DC chiếm Hạ Viện. Có cần chúc mừng đảng DC không nhỉ?

http://diendantraichieu.blogspot.com/p/tin-van-112018.html

VẤN ĐỀ TỰ DO NGÔN LUẬN - Vũ Linh

VẤN ĐỀ TỰ DO NGÔN LUẬN

Vũ Linh

Một chuyện thời sự quan trọng vừa xẩy ra, đưa đến tranh cãi về một vấn đề đụng đến nền tảng của thể chế dân chủ của Mỹ: đó là vấn đề tự do ngôn luận, và tự do báo chí.

Câu chuyện nổ bùng ra sau cuộc tranh cãi giữa một ký giả của CNN, anh Jim Acosta và TT Trump, trong một cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc.

      Hôm 7 tháng 11 này, TT Trump mở cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc, nói về nhiều chuyện, đặc biệt là vụ bầu cử giữa mùa vừa qua.

Trên nguyên tắc, trong các cuộc họp báo này, tổng thống -hay phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc- chỉ định người nào thì người đó mới có quyền đặt câu hỏi. Thông thường vì có quá nhiều ký giả, cỡ 50 nhà báo mà chỉ có hơn một chục người được đặt câu hỏi vì thời gian giới hạn, nên mỗi người chỉ được hỏi một câu, thỉnh thoảng có quyền hỏi thêm một câu phụ nữa để làm sáng tỏ hơn câu trả lời của tổng thống. Cũng trên vấn đề nguyên tắc, ký giả chỉ có quyền đặt câu hỏi ngắn gọn chứ không có quyền lên tiếng nhận định hay phê bình gì hết. Sau đó, họ có quyền về tòa báo, viết bài, tha hồ thêm phần nhận định nếu muốn.

Trong cuộc họp báo đang bàn, anh Acosta, phóng viên trưởng phụ trách Tòa Bạch Ốc của CNN, đã đặt câu hỏi lên TT Trump. Nhưng câu hỏi của anh thật ra không phải là câu hỏi mà là một thứ chất vấn hay tuyên cáo chỉ trích chính sách di dân của TT Trump. Tức là anh ta lợi dụng cơ hội để đưa ra quan điểm cá nhân của mình rồi chất vấn TT Trump. Vì cuộc họp báo có trực tiếp truyền hình nên các nhà báo có khuynh hướng bắt chước các dân biểu, nghị sĩ, thường lợi dụng cơ hội để nổ, biểu diễn tài cá nhân cho cả nước chiêm ngưỡng. Anh Acosta cố tình đóng tuồng người hùng trên TV cho các khán giả và cho các ông xếp của anh ta trong đài CNN, chứ không phải là nhà báo đang đặt câu hỏi với tổng thống.

Câu đả kích chính của anh Acosta  là chất vấn sao TT Trump dám định nghiã đám di dân là ‘quân xâm lược”. Sau khi TT Trump trả lời “Anh và tôi, chúng ta không có cùng một định nghiã về xâm lược”, anh tiếp tục la lớn, chỉ trích tổng thống, rồi tự động hỏi thêm nhiều câu hỏi kiểu thách thức khác, tổng cộng anh ta nêu lên 4 câu hỏi, bất kể TT Trump đã nhắc đi nhắc lại “đủ rồi” (That’s enough!). Khi TT Trump từ chối trả lời tiếp, chỉ định một ký giả khác đặt câu hỏi thì anh Acosta từ chối không chịu đưa micro cho anh này. Khi một nhân viên Tòa Bạch Ốc đến lấy micro thì xẩy ra cuộc giằng co vì anh nhất định ôm khư khư cái micro để tiếp tục đả kích tổng thống.

Sau cuộc họp báo, Tòa Bạch Ốc thông báo anh Acosta đã bị rút thẻ vào Tòa Bạch Ốc để tham dự các cuộc họp báo. Cần ghi nhận chỉ có anh Acosta bị rút thẻ thôi, CNN có khoảng 50 nhà báo, phóng viên, chuyên viên quay phim, kỹ thuật... có thẻ này, và không ai bị rút hết. Một cụ tỵ nạn bị dị ứng Trump không hiểu luật Mỹ, đã xuyên tạc ngay anh này bị rút thẻ phóng viên không còn được hành nghề. Ở Mỹ, không phải như ở cái xứ ‘đỉnh cao’ vớ vẩn, phải có thẻ phóng viên để hành nghề nhà báo. Tòa Bạch Ốc chỉ thu lại cái thẻ an ninh để anh Acosta không được vào Tòa Bạch Ốc tham dự họp báo thôi. Không hề có chuyện rút thẻ phóng viên không cho anh Acosta hành nghề làm báo nữa, thưa cụ.

CNN mau mắn kiện Tòa Bạch Ốc ra tòa về tội vi phạm quyền tự do ngôn luận, vi phạm Tu Chánh Án Số 1 bảo vệ quyền tự do ngôn luận của anh Acosta và của CNN. TTDC nhất loạt vồ lấy cơ hội đánh TT Trump như thường lệ. Hầu hết các cơ quan truyền thông khác, kể cả Fox News, đã lên tiếng hậu thuẫn CNN. Chỉ vì vấn đề đi xa hơn chuyện anh Acosta và CNN. Đó là vấn đề nguyên tắc. Nếu Tòa Bạch Ốc toàn quyền thu hồi thẻ vào Tòa Bạch Ốc của các ký giả thì mai này, sao cản được một tổng thống DC thu hồi thẻ của một ký giả của Fox News?

Quan tòa mau mắn phán quyết Tòa Bạch Ốc phải tạm trả thẻ lại cho anh Acosta. “Tạm” tức là anh Acosta lấy lại được thẻ để xử dụng trong thời gian 14 ngày trong khi chờ đợi Tòa Bạch Ốc hoặc là trả thẻ vĩnh viễn lại cho anh Acosta, hoặc là phổ biến thủ tục thu hồi thẻ rõ ràng.

Đây là lý do bà phát ngôn viên Sanders đã tuyên bố phán quyết là một thắng lợi cho Tòa Bạch Ốc, vì đã giúp Tòa Bạch Ốc có cơ hội và lý do để đặt ra quy luật họp báo vì từ trước đến giờ chưa tổng thống nào dám đặt luật cho bọn nhà báo.

Tòa Bạch Ốc trả thẻ tạm lại, gấp rút ngồi viết điều lệ họp báo, trong khi TT Trump đe dọa sẽ có thể rút lại thẻ của anh Acosta sau 14 ngày. CNN ngay sau đó, lại thưa kiện nữa, cho là Tòa Bạch Ốc không có quyền rút thẻ, bất kể thẻ tạm hay vĩnh viễn. Hai bên điều đình trong hậu trường, Tòa Bạch Ốc cho anh Acosta nộp đơn khiếu nại, nêu rõ thái độ của anh trong tương lai. Không biết anh ta viết gì trong đơn khiếu nại và hứa hẹn gì cho tương lai, chỉ biết sau đó, Tòa Bạch Ốc cấp thẻ thường trực lại, không còn tạm nữa, và CNN bãi nại.

Mặt khác, Tòa Bạch Ốc chính thức phổ biến thủ tục họp báo: mỗi phóng viên được chỉ định cho hỏi, chỉ được hỏi một câu, và câu hỏi phụ theo (follow-up question) thì hoàn toàn tùy thuộc quyết định của người tổ chức họp báo. Ai vi phạm sẽ bị thu hồi thẻ tham dự họp báo. CNN hoan nghênh việc hoàn trả thẻ thường trực lại cho anh Acosta, hô hoán đây là thắng lợi lớn cho quyền tự do báo chí. Tuy nhiên, CNN vẫn khẳng định Tòa Bạch Ốc không có quyền đơn phương ấn định thủ tục họp báo nếu không tham khảo và làm việc cùng với CNN, tức là nếu không có sự đồng ý của CNN. Nói cách khác, CNN tự cho mình quyền ấn định thủ tục họp báo của Tòa Bạch Ốc.

Trong khi đó, Hiệp Hội Các Nhà Báo Tại Tòa Bạch Ốc khẳng định họ sẽ tiếp tục đặt câu hỏi tiếp theo như thường lệ, bất chấp thủ tục mới. Coi bộ cuộc tranh chấp chưa giải quyết xong.

Câu chuyện đưa ra vấn đề đâu là giới hạn của tự do ngôn luận?

Trên thực tế, ở đây, đặt vấn đề tự do ngôn luận là sai. Hay chính xác hơn, là mánh xuyên tạc của CNN. Quyền tự do ngôn luận của anh Acosta và của CNN, chưa ai đụng tới hết. Anh ta trước đây cũng như ngay bây giờ, có quyền viết bài hay lên TV nói chuyện, bất cứ đề tài gì cũng được, kể cả việc chỉ trích TT Trump trong vụ lộn xộn này, không ai cấm anh ta cũng chẳng ai kiểm duyệt gì hết, mà cũng chẳng ai mời anh ta ‘lên công an làm việc’ hết. Điều Tòa Bạch Ốc nổi đóa là thái độ phách lối cũng như ý đồ đấm ngực trước thiên hạ của anh. Dù sao ông Trump cũng là tổng thống tức là quốc trưởng một nước. Hơn nữa, họp báo hay họp gì khác cũng vậy, phải có tối thiểu một thứ tôn ti trật tự nào đó, cho ra thể thống, mà Tòa Bạch Ốc gọi là “decorum”, không thể là chỗ mấy anh nhà báo muốn tác oai tác quái, ôm micro biểu diễn tài đấm ngực kiểu gì cũng được.

TTDC –và truyền thông thông ngôn tỵ nạn dĩ nhiên- ca khúc khải hoàn: chiến thắng chống TT Trump đã chà đạp tự do ngôn luận. Lại một cố gắng bóp méo để xuyên tạc.

Ông quan tòa, trong phán quyết, đã nói rất rõ: Tòa Bạch Ốc phải trả thẻ lại cho anh Acosta vì đây là chuyện làm không đúng thủ tục –without due process-, mà không đúng thủ tục vì … chưa có thủ tục ghi rõ ràng trường hợp nào thì thẻ này có thể bị thu hồi. Ông quan tòa nói rõ thêm ông “Đây không phải là phán quyết về quyền tự do ngôn luận”. Điều lý thú là ông quan tòa cũng nhắc không có luật gì bắt buộc Tòa Bạch Ốc phải chỉ anh Acosta là người được hỏi, và Tòa Bạch Ốc trong tương lai có toàn quyền phớt lờ anh ta mà không hề phạm tội tước quyền tự do ngôn luận của anh ta. CNN dĩ nhiên không loan tin này.

Kẻ này không phải là luật sư, chuyên gia về quyền tự do ngôn luận, nhưng chỉ cần dùng lẽ thường sơ đẳng mà Mỹ gọi là common sense thì cũng thấy tự do ngôn luận không có nghiã là tự do chửi bới, miệt thị người khác. Nhiều ông bà tỵ nạn trước khi di tản qua Mỹ đã sống trong những chế độ thiếu tự do, không hiểu gì về chữ tự do, qua đây cho rằng tự do là tự do tuyệt đối không giới hạn, không hiểu tự do của mình ngưng ở ngưỡng cửa tự do của người khác, bị giới hạn bởi mạng sống, quyền lợi và danh dự của người khác. Họ tự cho mình quyền muốn chửi ai thì chửi, đưa đến tình trạng thưa kiện, bị phạt đền có khi tan gia bại sản vì vậy.

Trong câu chuyện anh Acosta, tự do ngôn luận của anh này lớn hơn vì TT Trump là một nhân vật công cộng –public person- mà anh Acosta hay bất cứ ai khác đều có quyền khen chê, nặng lời hơn trường hợp người bình thường.  Dù vậy vẫn không có nghiã là có thể coi quốc trưởng như pha, lợi dụng tổng thống cho phép lên tiếng để cãi nhau tay đôi với tổng thống, công khai sỉ nhục tổng thống trước công chúng. Anh Acosta dĩ nhiên có quyền công kích TT Trump và anh đã nhiều lần hành xử quyền đó, nhưng trên mặt báo, trên đài TV, nhưng không thể hỗn xược trước mặt tổng thống trong một cuộc họp báo công khai có trực tiếp truyền hình cho cả thế giới coi.

Nếu đây không phải là vấn đề tự do ngôn luận thì có phải là chuyện tự do báo chí không? Mà đâu là giới hạn của tự do báo chí? Muốn trả lời câu hỏi, phải hiểu rõ việc làm của báo chí.

Kẻ này đã viết nhiều về đề tài này nhưng dường như vẫn còn rất nhiều người chưa hiểu rõ. Xin phép tóm gọn lại một lần nữa.

Có hai loại người viết báo: phóng viên và bình luận gia.

Phóng viên, hay gọi nôm na là nhà báo, hay ký giả, là những người đi thu tin tức rồi phổ biến lại trên báo, radio hay TV cho công chúng biết. Nhà bình luận là người lấy một tin tức thời sự nào đó rồi góp ý cá nhân của mình vào.

Nhìn vào phân chia trách nhiệm trên thì có thể thấy ngay anh phóng viên phải là một loại ‘máy’ thu hình và thu âm, tin tức thời sự có sao, cứ như vậy trình bày lại, 100% trung thực, không có quyền thêm mắm muối gì hết. Trong khi, đó anh viết bình luận là người cũng phải dựa trên tin tức có thật 100%, nhưng diễn giải, bàn ra tán vào theo ý kiến chủ quan cá nhân của mình, và dĩ nhiên mọi người đều có quyền đồng ý hay không đồng ý, có thể cho là anh ta nói đúng hay nói sai. Nôm na ra, anh phóng viên nhìn thấy một bông hồng, phải thấy sao, tả lại y vậy, không được khen đẹp hay chê xấu, trong khi anh bình luận tha hồ khen chê theo ý mình.

Một hình ảnh cụ thể: Vũ Linh viết bình luận, không phải là phóng viên hay ký giả gì hết. Do đó, bình luận của Vũ Linh, tuy dựa trên tin tức thời sự có thật, nhưng hoàn toàn chủ quan, phản ảnh cái nhìn chủ quan của cá nhân Vũ Linh. Chỉ cần mở TV nghe các bình luận trên CNN, MSNBC, Fox,… không có một người nào bình luận chung chung, ba phải hết, mà đều là một chiều hết. Nếu ba phải thì bình luận của họ vô nghiã. Cái lạ là cho đến, nhiều cụ tỵ nạn không thích TT Trump vẫn không hiểu chuyện này và vẫn đả kích Vũ Linh ‘phò Trump’ và tố là thiếu khách quan. Một cụ đã gửi email tùm lum với cái tựa nổi bật: “Bản tin của Việt Báo nơi VLinh bị đá ra khỏi chổ kiếm cơm năm 2017 sau khi chỉ viết bài 1 chiều nâng bi Trump quá độ”.  Xin chia buồn cùng VB bây giờ đã được giới thiệu như là tờ báo đã “đá” Vũ Linh!

Trong bối cảnh này, anh Acosta, với tư cách phóng viên không phải bình luận gia, chỉ là người đến cuộc họp báo để thu thập tin tức về trao lại cho CNN đăng, không có trách nhiệm và quyền hành gì khác.

Họp báo là để các nhà báo có dịp đặt câu hỏi, lấy tin tức rồi về trình lại cho thiên hạ, rồi sau đó về tòa báo, muốn thêm mắm thêm muối, bình loạn gì cũng được. Họp báo không phải là chỗ để các nhà báo tự đấm ngực quảng cáo, tuyên truyền cho quan điểm cá nhân của mình, hay công kích chính quyền, hay dạy bảo tổng thống, hay tự cho mình quyền làm loạn, muốn hỏi gì thì hỏi, muốn giữ micro bao lâu thì giữ. Làm những chuyện đó chỉ là lạm dụng tình thế, xử dụng quyền tự do báo chí không đúng chỗ. Dành micro không cho các đồng nghiệp khác có dịp đặt câu hỏi là có thái độ tự kiêu, khinh thường các đồng nghiệp.

Hiển nhiên là anh Acosta đã đi quá xa, xa hơn vai trò một phóng viên quá nhiều. Theo các bình luận của các báo khác, anh Acosta nổi tiếng là phách lối, tự kiêu nhất trong đám nhà báo được bổ nhiệm làm việc với Tòa Bạch Ốc, một nhà báo lo vỗ ngực xưng tên hơn là lo thu thập tin tức. Anh này cũng là người luôn ‘chơi nổi’, kiếm chuyện cãi nhau với phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, bất kể là ai, từ hai năm qua.

Đi xa hơn cá tính phách lối của cá nhân anh Acosta, thái độ nói chung của anh ta thật ra phản ảnh một hiện tượng mới, quan trọng hơn quyền tự do ngôn luận hay tự do báo chí, là những quyền mà ngay cả TT Trump cũng không dám đụng tới. Đó là vai trò ‘mới lạ’ của truyền thông.

Nguyên thủy, truyền thông có trách nhiệm thông tin, tức là báo cáo tin tức thời sự cho quần chúng. Vai trò này cực kỳ quan trọng trong một nước với thể chế dân chủ thực sự. Người dân, tức là những cử tri đi bầu quan chức cũng như đi bầu về nhiều vấn đề khác liên quan trực tiếp đến đời sống của họ, bắt buộc phải thấy và hiểu vấn đề rõ ràng mới có quyết định đúng được. Tức là phải biết được tin tức thời sự chính xác, không bóp méo, mài dũa như trong các chế độ độc tài, cộng sản. Hiểu như vậy thì thấy được vai trò cực kỳ quan trọng của truyền thông, báo chí và TV.

Sau đó, thì trách nhiệm của truyền thông được mở rộng qua vai trò ‘canh gác’ chính quyền, phơi bày ra những chuyện sai trái như tham nhũng, lạm quyền ức hiếp dân lành thấp cổ bé họng. Trong vấn đề này, báo chí đã có công rất lớn qua những loại thiên phóng sự điều tra và phanh phui sự thật. Ở Mỹ, không ai đánh giá thấp các vụ truy tố về Watergate hay Monica Lewinsky.

Dưới thời TT Trump hiện nay, có thể nói truyền thông đã khoác thêm một cái áo mới: đó là cái áo “chiến sĩ xung phong trong cuộc tiêu thổ kháng chiến chống TT Trump” không hơn không kém. Nguyên tắc thông tin trung thực bị vứt vào thùng rác giống như cộng sản vứt quyền tự do ngôn luận vào thùng rác và gọi đó là một thứ xa xỉ phẩm của bọn tiểu tư sản.

Theo nghiên cứu của đại học Harvard mà ai cũng đã biết, hơn 90% các tin tức và bình luận của TTDC đều bất lợi, mang tính chống TT Trump. Nói cách khác, biên giới giữa vai trò phóng viên khách quan, và vai trò bình luận chủ quan, đã biến mất. Bây giờ các phóng viên của TTDC Mỹ hầu hết đã đóng cả hai vai trò: vừa đi thu lượm thông tin, vừa tuyển lựa tin theo ý muốn của mình để phổ biến, và rồi diễn giải luôn những tin đó có chủ đích, theo ý mình. TTDC phịa tin là chuyện khá hiếm vì thông thường, họ khéo léo hơn. Chuyên bóp méo hay phóng đại thôi. Chẳng hạn khi TT Trump tố băng đẳng MS 13 là cầm thú thì TTDC tố Trump gọi “dân Mễ” là cầm thú. Hay khi TT Trump công khai chỉ trích một phụ tá nào thì TTDC loan tin Trump nhục mạ nhân viên của mình. Chuyện tổng thống không đồng ý với phụ tá hay bộ trưởng là chuyện bình thường, nếu không muốn nói là cần thiết trong chế độ dân chủ Mỹ. Bộ trưởng Mỹ không phải là những người ‘gọi dạ bảo vâng’. Cái khác người của TT Trump trong khi mấy tổng thống khác lúc nào ra ngoài cũng tươi cười ca ngợi nhân viên của mình thì TT Trump có cái lương thiện là nói công khai huỵch tẹt là ông không vừa ý.

Điều đáng nói là TTDC không thèm phủ nhận chuyện thiên vị này, trái lại, công khai và hãnh diện khoe ‘thành tích’ mất công tâm và mất tính khách quan này, vì đã tự phong cho mình trách nhiệm cứu nhân độ thế, cứu nước Mỹ ra khỏi cái ‘đại họa Trump’. Báo New York Times đã viết bài xã luận, cho rằng “trong tình trạng nguy hại của đất nước hiện nay, truyền thông không còn có thể khách quan đứng ngoài, mà phải có trách nhiệm giúp sửa đổi”. Thoáng nghe thì lập luận có vẻ tạm được vì nếu ta đi đường, gặp cảnh bất nhẫn mà ngó lơ thì có vẻ vô tâm, bất nhẫn thật. Nhưng vấn đề là nước Mỹ này chẳng phải đang gặp đại họa gì. Trái lại, tình hình tốt đẹp hơn gấp bội dưới thời ông tổng thống trước: kinh tế phất mạnh, cả triệu người có công ăn việc làm, tổng thống đang tranh đấu, đẩy mạnh quyền lợi của Mỹ trên thế giới, đang bận điều đình với Bắc Hàn để giảm nguy cơ chiến tranh nguyên tử, đang cố kìm hãm mộng bành trướng của tân đế quốc Tầu Đỏ,... Đất nước đang nguy khốn chỗ nào? Chẳng qua là nước Mỹ đang đi về một hướng mà TTDC cấp tiến không thích, thế là xúm lại báo nguy sảng để có cớ cản thôi.

Anh Acosta khi đứng trước ống kính TV công khai chất vấn và công kích TT Trump, chính là tự nghĩ mình đang chu toàn cái trách nhiệm vạch trần ‘tội ác’ hay ‘sai lầm’ của TT Trump để cứu nhân độ thế. Và TT Trump dĩ nhiên là không chấp nhận cách hành xử này.

Vấn đề ở đây không phải là chuyện tự do ngôn luận, cũng chẳng phải là quyền tự do báo chí, mà là quyền tự do đánh phá một tổng thống mà TTDC không chấp nhận cho dù đã được bầu một cách chính danh, hợp pháp và hợp hiến. Đó chính là tất cả sự thật đằng sau cuộc tranh cãi giữa CNN/TTDC và TT Trump.

http://diendantraichieu.blogspot.com/2018/11/van-e-tu-do-ngon-luan.html#more